از آنچه تاکنون گفتیم به این نتیجه رسیدیم که بازار سرمایه از ما انسان ها تشکیل شده و از آنجا که ما انسان ها موجوداتی منطقی نیستیم یا لااقل همیشه موجوداتی منطقی نیستیم، بازار سرمایه نیز به تبع ما از منطق ریاضی تبعیت نمی کند. بارها مشاهده شده است که مثلا در بازار ارز اخبار خوبی راجع به یک ارز مشخص منتشر می شود، اما در کمال تعجب آن ارز کاهش ارزش می یابد. یا بالعکس خبرهای بدی راجع به یک ارز منتشر می شود، اما آن ارز افزایش ارزش می‌یابد. چنین نمونه هایی نه تنها در بازار ارز که در تمام بازارهای سرمایه دنیا قابل رویت است.

بازار سرمایه عقلایی است یا غیر عقلایی؟

اصولا وجود چنین پدیده هایی است که باعث شده تحلیل بنیادی (Fundamental Analysis) – یعنی تحلیلی که شرایط اقتصادی سهم را از دید خرد و کلان مورد مطالعه قرار می دهد- در همه شرایط پاسخگوی علت رفتار حرکتی سهم نباشد.

تمام آنچه گفتیم بدین معنی است که بازار از «منطق ریاضی» (Mathematical Logic) تبعیت نمی کند اما نباید چنین انگاشت که بازار دارای هیچ گونه منطق نیست. به تعبیری باید بگوییم که « بازار منطق خاص خود را دارد و در حرکت خود از منطق خاص خود تبعیت می کند» . منطقی که بر بازار حکمفرماست، منطقی است که بر تک تک ما انسانها نیز حکمفرمایی می کند. این منطق، «منطق روح» (Psycho Logic) نام دارد که در بسیاری موارد با منطق ریاضی همخوانی ندارد.

در بازار سرمایه منطق ریاضی حاکم است یا منطق روح؟

اخبار روز ارز دیجیتال

در سلسله مقالاتی که به تدریج در این رشته خواهیم آورد، تمام سعی ما بر این خواهد بود که مبانی نظری و عملی «منطق روح» را بررسی کرده و در بازار سرمایه به طور اعم و بازار ارز به طور اخص بکار بندیم. مطالعه منطق روح در بازار ارز موضوع «سایکوترید» است.

نوشته فرهاد مقدم سلیمی